Kolagen w suplementach diety często opisuje się nie tylko dawką (np. 5 000, 10 000 mg), ale również przez pryzmat jego wchłanialności. Trochę cięższym do rozszyfrowania parametrem, który można znaleźć na etykietach są daltony (Da) – to właśnie one w dużej mierze wpływają na to, jak dobrze organizm wykorzysta dostarczone peptydy kolagenowe.

Co to są Daltony?

Dalton (Da) to jednostka masy cząsteczkowej używana w biochemii i biologii molekularnej do określania wielkości danej cząsteczki białka, aminokwasu lub peptydu. Pełne białko kolagenowe ma bardzo wysoką masę cząsteczkową (setki tysięcy daltonów), a to zbyt dużo, żeby mogło zostać w całości wchłonięte przez organizm. Dlatego w suplementach stosuje się kolagen hydrolizowany, czyli enzymatycznie „pocięty” na mniejsze fragmenty. Te fragmenty to peptydy kolagenowe, które mają zwykle masę od kilkuset do kilku tysięcy daltonów. A im niższa wartość Da, tym:

  • mniejsze cząsteczki,
  • bardziej „rozbite” białko,
  • mniejsze peptydy kolagenowe,
  • lepsza przyswajalność.

Dlaczego rozmiar cząsteczek kolagenu ma znaczenie?

Układ pokarmowy człowieka nie wchłania kolagenu w “jednym kawałku” – najpierw musi on zostać rozłożony na mniejsze fragmenty. Proces zaczyna się w żołądku i jelicie cienkim, gdzie białka są stopniowo rozkładane na coraz mniejsze fragmenty (najpierw peptydy, a następnie aminokwasy) – mniejsze peptydy są łatwiej trawione i efektywniej wchłaniane przez organizm. Oznacza to mniejsze prawdopodobieństwo wystąpienia problemów ze strony układu trawiennego (mniej daltonów to mniejszy nakład pracy żołądka i jelit), takich jak uczucie ciężkości, refluks czy mdłości

Peptydy kolagenowe mogą ponadto przenikać do krwiobiegu nie tylko jako pojedyncze aminokwasy, ale również jako krótkie łańcuchy peptydowe. Następnie są wykorzystywane przez organizm do różnych procesów metabolicznych, w tym do syntezy własnego kolagenu. Efektywność tego procesu zależy w dużej mierze od wielkości peptydów, czyli od daltonów.

Mniejsze cząsteczki, takie jak 1000 Da, to:

  • łatwiejsze dalsze trawienie enzymatyczne,
  • szybszy transport do krwiobiegu,
  • wyższa biodostępność,
  • mniejsze ryzyko problemów żołądkowo-jelitowych.

Standardowe wartości kolagenu

Peptydy kolagenowe o masie ok. 1000 Da to najlepsza opcja dla osób szukających skutecznego, dobrze wchłanianego kolagenu. Na rynku kolagenów najczęściej można znaleźć kilka zakresów masy cząsteczkowej:

 

  • 2000–5000 Da – to standardowy hydrolizat kolagenu, najczęściej spotykany w tańszych produktach,
  • 1000–2000 Da – to niskocząsteczkowe peptydy kolagenowe, które wymagają bardziej zaawansowanej formy hydrolizy, obecne w suplementach premium.

Dlaczego kolagen 1000 Da kosztuje więcej niż 5000 Da?

Uzyskanie peptydów o bardzo niskiej masie cząsteczkowej wymaga zaawansowanego procesu hydrolizy enzymatycznej oraz precyzyjnej kontroli jakości. Z tego względu kolagen o masie około 1000 Da jest droższy w produkcji niż standardowe hydrolizaty o masie 3000–5000 Da.

Jak organizm wykorzystuje peptydy kolagenowe?

Po spożyciu kolagenu białko zostaje rozbite w układzie pokarmowym, a peptydy i aminokwasy trafiają do krwiobiegu. Następnie organizm wykorzystuje je jako „materiał budulcowy”. Część peptydów działa również jako cząsteczki sygnałowe, pobudzając fibroblasty do naturalnej syntezy kolagenu.

Proces ten przebiega w kilku etapach:

  1. spożycie kolagenu,
  2. hydroliza w przewodzie pokarmowym (rozkład białka na peptydy i aminokwasy),
  3. wchłanianie w jelicie cienkim,
  4. transport do krwiobiegu,
  5. rozprowadzenie po całym organizmie (peptydy i aminokwasy trafiają do różnych tkanek, układów i narządów),
  6. wykorzystanie metaboliczne – jako źródło aminokwasów i sygnałów biologicznych, np. do produkcji nowego kolagenu czy rozpoczęcia naturalnych procesów regeneracyjnych w organizmie.

Czy daltony są ważne przy wyborze kolagenu?

Parametr daltonów jest bardzo istotny przy wyborze kolagenu, ponieważ można dzięki niemu określić, czy kolagen będzie dobrze przyswajany i łatwo wchłaniany. Mniejsza ilość daltonów to:

  • mniejsze obciążenie układu trawiennego,
  • szybsze efekty działania suplementu.

Czy niższe daltony oznaczają lepszy kolagen?

Chociaż mniejsze cząsteczki są łatwiej przyswajalne, o skuteczności suplementu może decydować więcej czynników:

  • typ kolagenu – kolagen rybi, wołowy, drobiowy i wieprzowy różnią się profilem aminokwasowym i przyswajalnością (najlepiej przyswajalny jest kolagen rybi),
  • pochodzenie i jakość kolagenu – jego stopień czystości oraz możliwe zanieczyszczenia (np. w kolagenach niskiej jakości mogą być obecne antybiotyki, pestycydy czy metale ciężkie),
  • ilość kolagenu w dziennej porcji,
  • profil aminokwasowy,
  • rodzaj zastosowanych bioaktywnych peptydów,
  • obecność kofaktorów, takich jak witamina C, cynk, miedź czy krzem, które wspierają naturalną syntezę kolagenu,
  • pełny skład formuły, czyli dodatkowe składniki aktywne stymulujące produkcję kolagenu i wpływające na procesy odbudowy w organizmie,
  • regularność stosowania, która ma kluczowe znaczenie w każdej suplementacji.

literatura